است كه بيش از مخارج سال به او ندهند ، ولى اگر به تدريج به او زكات بدهند ، بيش از مخارج سالش نمىتواند بگيرد . كسى كه مقدارى پول يا جنس دارد ولى كمتر از مخارج سالش مىباشد ، مىتواند زكات بگيرد . گلپايگانى ، صافى : مسأله جايز است در يك دفعه مقدارى زكات به فقير بدهند كه غنى شود ولى اگر به مقدار مخارج يك سال گرفت بعد نمىتواند ، تا به قدر مخارج سال دارد بگيرد . بهجت : مسأله انسان مىتواند به فقير و مسكين بيش از مخارج ساليانه‌اش زكات بدهد ولى اگر اين كار موجب بى انصافى شده و به ديگر فقرا اجحاف شود ، مثل اينكه همهء مردم بخواهند زكاتشان را به يك فقير بدهند و بقيهء فقرا تنگدست بمانند ، خالى از اشكال نيست . و مستحبّ است كه به هر فقير كمتر از زكات نصاب اوّل طلا و نقره كه قبلًا گفته شد ندهند . زنجانى : مسأله فقير يا مسكين نمىتواند بيشتر از مخارج سال خود و عيالاتش را از زكات بگيرد و اگر مقدارى پول يا جنس دارد ، فقط مىتواند به اندازه كسرى مخارج يك سال ، زكات بگيرد ، ولى اگر قادر به تأمين مخارج سالهاى آينده و لو از زكات نباشد مىتواند مخارج سالهاى بعد را نيز در همان سال اوّل از زكات بگيرد . مكارم : مسأله فقير يا مسكين بنا بر احتياط واجب نمىتواند بيش از مخارج سال خود و عيالاتش را از زكات بگيرد و اگر كسرى دارد تنها به اندازهء كسرى خود مىتواند بگيرد . مسأله 1927 كسى كه مخارج سالش را داشته اگر مقدارى از آن را مصرف كند و بعد شك كند كه آنچه باقى مانده به اندازهء مخارج سال او هست يا نه ، نمىتواند زكات بگيرد . اين مسأله ، در رسالهء آيات عظام : بهجت و مكارم نيست مسأله 1928 صنعتگر يا مالك يا تاجرى كه ( 1 ) درآمد او از مخارج سالش كمتر است ( 2 ) مىتواند براى كسرى مخارجش زكات بگيرد ( 3 ) و لازم نيست ابزار كار يا ملك يا سرمايهء خود را به مصرف مخارج برساند ( 4 ) ) * ( 1 ) مكارم : صنعتگر يا كارگرى كه . . ( 2 ) زنجانى : اگر درآمد صنعت يا ملك يا تجارت انسان از مخارج سالش كمتر است . . ( 3 ) اراكى : بقيّه مسأله ذكر نشده . ( 4 ) بهجت : مگر اينكه ابزار كار يا سرمايهء او به قدرى زياد باشد كه بتواند آن را تعويض يا تبديل به چيز ديگر كند و مقدارى برايش بماند كه براى زندگى بدون مشقّت و عُسر كافى باشد ، كه در اين صورت لازم است اين كار را انجام بدهد . مسأله 1929 فقيرى كه خرج سال خود و عيالاتش را ندارد ، اگر خانه‌اى دارد كه ملك اوست و در آن نشسته ، يا مال سوارى ( 1 ) دارد ، چنانچه بدون اينها نتواند زندگى كند ( 2 ) اگر چه براى حفظ آبرويش باشد ، مىتواند زكات بگيرد و همچنين است اثاث خانه و ظرف و لباس تابستانى و زمستانى و چيزهايى كه به آنها احتياج دارد . و فقيرى كه اينها را ندارد ، اگر به اينها احتياج داشته باشد ، مىتواند از زكات خريدارى نمايد . ) * ( 1 ) سيستانى : وسيلهء سوارى . . ( 2 ) زنجانى : چنانچه به آنها نياز داشته باشد . .